İLKAN SAN: ŞARKILARIN ŞAİRİ…

  İLKAN SAN: ŞARKILARIN ŞAİRİ…

İlkan San İle Tanışmam ve Sanatı İle İlgili Kısa Bir Değerlendirme 

 

Süleyman ÖZERO/Araştırmacı-Gazeteci

 

İlkan San’ı dün arayarak görüşmek istediğimi bildirdiğimde, “yarın uygun olur” demişti. Öğlene doğru evden çıktığımda önce İbrahim Demirel ile ilgili yazımın yayınlandığı Görüş gazetesini Ayla Demirel’e gönderdim. 10 kuruşluk gazetenin il içi posta ücreti 40 kuruş!

Necatibey Caddesinde ilerlerken hemen önünden geçtiğim Kalkınma Bankasında çalışan Mustafa Toy’a rastladım. “Gel bir kahve içelim” dedi koluma yapışarak. İçeride Halis Berktaş ile de karşılaştık. Bulundukları yerde genellikle kızaktakiler varmış. Hekimhanlı birisi ile de konuştuk. Kahve ve çayla birlikte bir saate yakın söyleşimiz oldu. İlkan San’ı arayarak Necatibey Caddesinde olduğumu, yarım saate kadar yanında olacağımı söyledim. Akay Caddesinde 25/4 adresinde dernekte olduğunu söyledi.

Mustafa Bey, Halis Bey ve arkadaşları ile vedalaşarak indim, Necatibey’den Kumrular’a, oradan Güven Parka, Atatürk Bulvarından ilerleyerek Akay Caddesine ulaştım. Caddenin sol yanında 25 numaraya ulaştım. Numaraya baktığımda “Müzisyenler Sendikası” yazıyordu. İçeri girdiğimde beni İlkan Beyin bulunduğu odaya yönlendirdiler. İşte birçok sanat müziği bestesinin söz yazarı-şair karşımdaydı.

İlkan San’ı hep orta boya yakın, kilolu birisi olarak düşünmüşümdür. Oysa uzun boya yakın ve neredeyse benim gibi kilosuzdu. Kendimi tanıttım ve konuşmaya başladık. Çalışma alanlarımdan ve yöntemlerimden söz ettim. Malatyalı olan ve sanatın hemen her dalındaki sanatçılarla ilgili yaşamöykülerini geliştirdiğim anket formlarını uygulayarak düzenlediğimi, buna neden ağırlık verdiğimi anlattım. Bazı antoloji ve ansiklopedilerde bazı şairlere yer verilmediği konusunu gündeme getirdiğimde konuyu tartıştık. Bana verdiği belgeler arasında kendisinin hazırladığı bir yazıda sanatın ve sanatçının tanımını şöyle yapmış.

 

”Küçük, küçük parçalardan sanatsal bir bütünlük sağlayan ve bunları göze, kulağa, duygulara, düşüncelere en güzel, en kalıcı bir biçimde sunabilen kişinin yaptığı iş sanat, bu eseri yaratan kişi de sanatçı’dır.”

 

Malatya’da yayınlanan Geçmişten Günümüze Malatyalı Şairler kitabında yer alıp almadığını sorduğumda, olumsuz yanıt verdi. Kitabın hazırlayıcılarından Metin Özer’i aradım ve ona da aynı soruyu sordum. O da aynı yanıtı verdi ve bazı eksikleri olduğunu, benim de içinde yer alacağım yeni bir çalışmaya başladıklarını söyledi. Bir süre sonra Metin Özer aradı, İlkan Beye selam söyledi.

Müzisyenler Sendikası Başkanı Mehmet Bey ile tanıştırdı beni. Bir süre sanatçılar üzerine konuştuk. O da gitar çalarmış… Kendisinin yaşamöyküsü ile ilgili olarak hazırlamış olduğu bazı belgeleri bana verdi. Bunlarda kısa yaşamöyküsü, sanatçı olarak sahneye çıktığı yerler, hakkında yazılanlar vardı. Ben de anket formunu kendisine verdim, verdiklerinde olmayanları işaretledim. Eksik bölümleri hazırlayacak ve yeniden görüştüğümüzde alacağım.

Yalnızca sevda şairi sanmayın İlkan San’ı. Hemen her konuda şiirler yazmış, ancak şarkı sözü yazarı diye ünlenmiştir. Şiirlerinde hemen her konuyu işlemesine karşın sevda şiirleri ağırlıktadır. Şiirlerinden birçoğu bestelenmiş, 87’si çeşitli sanatçılarca plak ve kasetlere okunmuş, 115’i TRT denetiminden geçerek kaydedilmiş. 245’i de notalanmış durumda. Bu nedenle daha çok “Şarkı sözü Yazarı” olarak bilinir. Çeşitli Sanatçılar tarafından okunan bestelenmiş;  “Gitmesin gözlerinden pırıl pırıl arzular” söz başlı “Dua”sı, “Dilerim Tanrı’dan gülmesin yüzün” söz başlı “Beddua”sı ile “Kimler Unutmadı ki?”, “Sevgimizin aşkımızın üstünden”, “Söyleme bilmesindeler bu aşkın bittiğini”, “Sizden Biri” gibi diğer şarkıları orta yaş ve üzeri kuşakların hemen anımsayacağını sanıyorum. 

İmgelerden uzak, şarkı söylermiş gibi, herkesin anlayacağı biçimde yazmış şiirlerini. Faruk Nafiz Çamlıbel, Orhan Seyfi Orhon, Bekir Sıtkı Erdoğan, biraz da Şemsi Belli kokar bazı şiirleri.

Cahit Sıtkı Tarancı’nın “Otuz Beş Yaş” şiirine benzek olarak yazdığı “Gel gör ki” şiirinden birkaç dizeyi birlikte okuyalım. 

 

Yitirdik neyimiz varsa güzelden yana

Bozuk para gibi harcıyoruz birbirimizi

Doğru olanı terk ettik, yanlışa saptık

Kardeş kanına buladık elimizi

Kimse kurtaramaz Tarancı, kimse bizi.

 

İşte, “Adımız Garibandır” şiirinden bir dörtlük…

 

Sayılmayız adamdan adımız garibandır

Yatağımız bir şilte mekânımız bir handır

Bize fazla görürler çorba ile ekmeği

Haklı haksız atarlar bir tokat bir tekmeyi

 

Dörtlüğü iki beyit olarak da kabul edebiliriz. Çünkü bağımsız olarak da anlam taşır.

 

Sayılmayız adamdan adımız garibandır

Yatağımız bir şilte mekânımız bir handır

 

Bize fazla görürler çorba ile ekmeği

Haklı haksız atarlar bir tokat bir tekmeyi

 

Diğer yandan dikkat edilirse 14 heceli dörtlük, 7 heceli iki dörtlüğün birleşimi gibidir. Yine mani-tekerleme tarzındaki “Vay Haline” adlı taşlama şiirinden bir dörtlük sunalım.

 

Çorbaya talim edenin

Namusu elden gidenin

Toprağa giren bedenin

Vay haline vay haline

 

İlkan San için Yahya Akengin, “İlkan ismi musiki ve şiirin ikizliğini çağrıştırır. Öyle sanıyorum ki kendisi mısralarını kaleme alırken hecelerin notalara paralelliği düşüncesinden bir türlü ayrılamıyor” der. Elbette ki şiir ile müzik hep iç içe olmuştur ve İlkan San bunun bilincindedir. Bu nedenle kendini öyle yönlendirmiştir. Onun içindir ki kendisi gibi birçok kişi onu, “şarkı sözü yazarı” olarak nitelemiştir. Aslında, böyle bir sanat sanı yok. İlkan San, şairdir!

 

Bir zamanlar Ümit Yaşar Oğuzcan, Turhan Oğuzbaş, Şemsi Belli gibi şairleri seçkilerine, güldestelere, ansiklopedilere almayanlar olduğunu da anımsatarak “Dua” şiirinin de tamamını okuyalım.

 

Gitmesin gözlerimden

Pırıl pırıl arzular

Eksilmesin yüzünden

O tebessüm, o bahar

 

Tanrı seni korusun

Kem gözlerden saklasın
Ağartmasın saçımı

Şu geçen zalim yıllar

 

Sen güzel bir kelebek

Sen nadide bir çiçek
Sana olan bu aşkım

İnan hiç bitmeyecek

 

Tuttuğun altın olsun

Gönlün neşeyle dolsun
Kader hep gülsün sana

Mutluluk gölgen olsun

 

Layıksın övülmeye

Layıksın sevilmeye
Seni üzüp ağlatan

Hasret kalsın gülmeye

 

Sen güzel bir kelebek

Sen nadide bir çiçek
Sana olan bu aşkım

İnan hiç bitmeyecek

 

İlkan San ile ilgili çalışmam sürmekte olup, Malatya dönüşümde tamamlanacaktır. O zaman yaşamöyküsünden ve hakkındaki konulardan da söz edeceğiz. (*)

_______________________

            (*) 22 Nisan 2008 Salı, Ankara; Arguvan Yolu dergisinin 4. sayısından yayınlanmıştır.          

Reklamlar

About incedusunceler

SÜLEYMAN ÖZEROL Emekli Öğretmen-Gazeteci 1 Kasım 1953 tarihinde Malatya Hekimhan Ballıkaya (Mezirme) köyünde doğdu. Babası Hasan, annesi Zehra’dır. İlkokulu kendi köyünde okudu. Akçadağ İlköğretmen Okulunu 1972 yılında bitirdi, Urfa ve Malatya’da çeşitli okullarda görev yaptı, 1998’de emekli oldu, aynı yılın Haziran ayında Malatya Yorum Gazetesi yazı işleri müdürlüğünü yürütmeye ve anı, öykü, makale türü haftalık yazılar yazmaya başladı. İlkokul yıllarına dayanan şiir ile ilgisi öğretmen okulunda ve mesleğinin ilk yıllarında yoğunlaşmıştır. Resim yapar, bağlama çalar ve türkü söyler. Malatya’daki bazı radyo ve televizyonlarda programlara katıldı, programlar yaptı. Halk kültürü ve edebiyatı alanında yoğunlaşan uğraşılarını derleme, araştırma ve incelemelerle zenginleştirmeyi sürdürürken panel, konferans ve benzeri etkinliklere katılmaktadır. 1988 yılından itibaren de binlerce sayfayı bulan halk kültürü ile ilgili çalışmaları, makaleleri, ölçülü ve serbest şiirlerinden bazıları çeşitli gazete ve dergilerde, kitaplarda ve Internet sitelerinde yayınlanmaktadır. Çalışmaları kültürel derleme-araştırma ve incelemeleri Arguvan-Hekimhan yöreleri ağırlıklıdır. Malatya kültürüne ve toplumsal yaşamına katkılarından dolayı Malatya Gazeteciler Derneği (MAGDER) tarafından ödüllendirilen 14 kişiden biridir. (14 Mart 2004). Folklor Araştırmaları Kurumu tarafın-dan 2005 yılında Türk Folkloruna Hizmet Ödülü’ne layık görülmüştür (24 Aralık 2005-Ankara). Tamam Hanım ile evli olup Ozan (1975) Gül (1977) ve Yazar (1983) adlarında biri kız üç çocuk babasıdır. Derleme, araştırma, program çalışmalarını, Malatya Yorum gazetesi ve Arguvan Yolu dergisi yazı işleri müdürlüğünü sürdürmekte, 2001 yılından buyana kışları Ankara’da, yazları Malatya’da (Ballıkaya) oturmaktadır. Hakkında, Sultan Kılıç tarafından “Tek Kişilik Ordu” adlı ince-leme yazısı Arguvan Yolu dergisinde; Alpaslan Karabağ tarafından ozanlık geleneği ile ilgili yapılan çalışma "Sazın ve Sözün Sultanla-rı/Yaşayan Halk Şairleri-X" (Fatma Ahsen Turan-Ayşe Oğuzhan Börekçi) adlı kitapta yer aldı. Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, Geçmişten Günümüze Malatyalı Şairler, Hekimhan Şairleri gibi çeşitli kaynaklarda yaşamöyküsü ve çalışmalarından söz edilmiştir. Yayınlanmış Kitapları 1. Televizyonu Nasıl Buldum: Anı-Öykü, Malatya 1999 2. Arguvan Türküleri-Halkbilimsel Bir Araştırma Denemesi: Hüseyin Şahin ile birlikte-Derleme-İnceleme, İstanbul 2004 3. Dirençli Eğitimci Örgütçü Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu: H. Nedim Şahhüseyinoğlu’nun Yaşamöyküsü, Ankara 2009 4. Babamın Şiirleri: Hasan Özerol’un Şiirleri, Malatya 2009 5. Vayloğ Dede/Yaşamı ve Hakkındaki Anlatımlardan Bazıları: Ankara 2012 6. Hekimhanlı Ozan Kul Emici/Yaşamı Sanatı Şiirleri: Malatya 2013 7. Bir Deli Rüzgâr/Şemsi Belli İle İlgili Yazılar: Ankara 2015 8. Ah İle Âmânı Dağlara Saldık: Şiirler, Ankara 2015 9. Ters Site/Kalbi Sağda Atanlar: Sage Yayınları, Ankara 2016 10. Zülfukar Sezen/Yarım Yüzyılı Aşan Sanatından: Ankara 2016 10. Ters Site/Kalbi Sağda Atanlar: Ankara 2015 11. Zülfukar Sezen/Yarım Yüzyılı Aşan Sanatından: Ankara 2016 12. Babamın Askerlik Günlükleri: Ankara 2016 13. Gelmedin Leylim: Ankara 2017 14. Başkavak Köyü Derlemeleri-Araştırmaları Kitap Bütünlüğündeki Çalışmalarından Bazıları Bir Gün Uyandığında (Şiir), Yenilenen Köy Ballıkaya (Köy İnce-lemesi), Anıya Benzer (Anı-Deneme Notları), Âşık Yoksuli (Yaşamı-Sanatı), Merhaba Gülü (Metin Özer İle İlgili Yazılar), Ballıkaya Köyü ve Çevresinden Âşıklar-Şairler (Derleme), Hekimhan Müzik Kültürü, (İnceleme), Kömürhan Köprüsü Nereye Bakar? (Kültürel Yazılar), Radyo Fon Programlarım, Halk Ozanları Kültür Derneği Tarihçe Çalışması, Başkavak Köyü Derlemeleri, Gürgür Dede, Ballıkayalı Öğretmenler, Babamın Yazdıkları (Haan Özerol’un Anıları)…
Bu yazı Günlük-Deneme içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

6 Responses to İLKAN SAN: ŞARKILARIN ŞAİRİ…

  1. SÖZ dedi ki:

    Ne yazık ki Aksaray\’da iken İlkan San\’ın aramızdan ayrıldığını öğrendim (20 Ekim 2008). Allah rahmet eylesin.Ancak boş durmadım ve onunla ilgili yayınları, kişileri izleyerek kaynaklarımı zenginleştirmeye çalışıyorum.

  2. Selami dedi ki:

    Değerli Kardeşim;İlkan San Malatya\’lı en ünlü şairlerden biri idi. Uzun zamandan beri kendisi ile görüşmeyi arzu etmişimdir. Bana imzalayıp verdiği ilk şiir kitabı var. Biz Malatya\’lılar onun değerini hiç anlamadığımız gibi varlığını da pek anlayamadık.Kaliteli yaşadı. Belki onu vefatından sonra anlayabiliriz. Çok üzgünüm. Süleyman bey sana da teşekkürler. Ben İlkan San\’ın Malatya\’lıların hiç tanımadığını sanıyordum. Öldüktan sonra da olsa onu anmamız manidardır. Av.Selami Yücel

  3. SÖZ dedi ki:

    Selami Bey, Yazımda da anlatttığım gibi merhum İlkan San ile Nisan ayında tanıştım. sonrasını da hazırladım ve bazı düzenlemelerden sonra yayınlamak istiyorum. Kanınızda haklısınız aslında; Malatyalılar İlkan San\’ı pek tanımıyor, ama tanıyacaklar. Türkiye de tanıyacak…İlginize teşekkürler…

  4. Mustafa dedi ki:

    Sevgili İlkan San, rahmetli babamın arkadaşıydı ve ben de kendisiyle tanışma şerefine erişmiştim. Hem uzun sohbetler yaptık hem de kendi sesinden şarkılarını dinleme imkanını buldum. Çok değerli bir insan ve sanatçıydı. Ama maalesef gerçek sanatçılara hakettikleri değeri vermeyen bir ülkede zor durumlar içinde aramızdan ayrıldı. Allah rahmet eylesin

  5. SÖZ dedi ki:

    Sayın Mustafa Beyİletişim kuabilirsek görüşlerinizi almak isterim. Saygılarımla…

  6. felsefe dedi ki:

    Değerli paylaşım için teşekkür ederim..

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s