Gezgin ve Büyük Nefes

GEZGİN VE BÜYÜK NEFES

.k.y-horz

 Süleyman ÖZEROL
 ***
Dağlarının, dağlarının ardında
yılan beli yollar uzanır
bir de kanadı kırk
yaralı
körpe küçücük kuş misali ben
pır pır eden yüreğim
hemi de yabancısı
yol bilmezi buraların
 ***
Düşüyorum aşağıya
vadide gün ortası bir köy
kapısında evin yaşlı karı koca
“tanrı misafiri yaralıdır uçamaz ki bu kuş”
“belli” diyor uzaktan gelmiş
yorgun
uykusuz belki de
“acım” diyebilsem ya “acım”
 ***
Taze çay demliyor
yanında bazlama ekmek
“hazırdan bilesin kalmayasın kusura”

derken ev sahibim usulca
utanıyorum
duymuş mu ne içimin sesini
ekmek peynir biber demli çay
yanında sigaram
can geliyor bedenime
dizime derman
sağalıyor kanadımın yarası hemen
 ***
Büyük Nefesteyim
Anadolu’dayım
yeşillikler ortasında bir köydeyim
dağların dağların yanı başındayım
sevdadayım
yine tek başınayım
***
Hüseyin ŞAHİN10 Ağustos 2003, Büyük Nefes Köyü-YOZGAT
“***
Yılan beli yollar!..” Yılan eğrisini biliyorum da “yılan beli”ni yeni duyuyorum desem inanır mısınız? Sanırım, yılan beli deyimi ile halk arasında “sırt” denen yer anlatılmak istenmiş. Hani derler ya; “Sırtı aşarsan yolun az kalır”, “Sırtın o yanındaki tarla”, “Sırttan ötesi köye ait değil”… Eğer sırttan yol geçiyorsa o sırt “gedik” de olabilir!..
Öyle de olsa, böyle de olsa Büyük Nefes gibi bir yerde bulunulan ortam ancak böyle anlatılabilirdi. Hele de bir başınaysanız!.. Hele de onca kalabalık arasında bir başınaysanız!.. Bir başına olmak kolay değil dostum! Hem kanadı kırık, yaralı, körpe, uçamaz küçük bir kuş gibi olacaksınız, hem de aç olacaksınız! Hele de o yörenin yol bilmezi bir yabancıysanız! İşte o zaman ekmek, peynir, biber, demli çay, yanında da sigara (olmayasıca); elbette ki can gelir bedeninize. Onca yürüdüğünüz yolun yorgunluğu, ayağınıza batan kayaların ağrıtması hemen geçer. Acım demenize gerek yok Anadolu köylüsüne. O, halden anlar…
Hele de bulunduğunuz yer Anadolu’nun ortasındaysa! Neresi mi Anadolu’nun ortası? Hemen aklınıza Angara gelecek ama, ben başka bir yer söyleyeceğim; Yozgat!.. Yozgat’ın da Büyük Nefes köyü!.. Sizler gibi ben de orayı görmedim. Ama oranın bir uygarlıklar kalıtı olduğunu anlıyorum. Anadolu’nun kalbi belki de orada atıyordu binlerce yıl önce. Hititlerin anayurdu belki de orasıydı…
Neden olmasın ki?.. Büyük nefes olmak kolay değil. Neden başka bir ad koymamışlar da Büyük Nefes demişler? Mutlaka Hititçe’de Büyük Nefes, döneminin en büyük nefesine sahip bir tanrıydı. Belki, kâhin ya da büyücü de olabilir. Belki de hükümdar ya da bölge yöneticisiydi. Hatta köyün muhtarı ya da bir ailenin reisi de olabilir. Ne olursa olsun büyük nefes önemli bir ad.
Nefes olmasa neye yarar insan? Nefesi olmazsa, canlılığı nereden belli olacak? Nefes gittikten sonra bedenin neye yaradığını hepiniz biliyorsunuz. İyisi mi gelin size başka bir nefesten söz edeyim. Öncelikle de “nefes” sözcüğünün geçtiği bir dörtlük okuyayım:Bir nefesçik söyleyeyim
Dinlemezsen neyleyeyim
Aşk deryasın boylayayım
Ummana dalmaya geldimBu nefes, başka nefes elbette ki!.. Başka nefesle anlatmak istediğim şunlar;
“Alevi-Bektaşi edebiyatında, tarikat inancını ve tarikat ilkelerini dile getiren, bu kapsamda güzel yaşamı betimleyen, “serbest konulu şiir” olarak tanımlanan deyişlerle, bunların törenlerde, meclislerde ezgiyle okunan tarikat inançları ve bu inançlarla ilgili olayların anlatıldığı koşma biçimindeki nefesler öz olarak aynı kapsamda değerlendirilmelidir. Bunlardan On iki İmam için söylenmiş olanlara da Düvazdeh (On iki) adı verilir.” Halk arasında daha çok “Deme” ve “Duvazimam” adlandırmaları kullanılır. Deme ile deyiş ve nefes ifade edilir. Bunlarda öğretici, düşündürücü, yol gösterici düşünceler işlenmektedir.Nefes, yerleşim yeri
Nefes, can soluğu.
Nefes, insan soluğu.Bence bu üç nefes de aynı şeyi dile getiriyor!.. İnsanın var oluşunu!.. İnsan yoksa, nefes de yoktur. İster köy olsun, ister soluk olsun, isterse deme olsun!..
İşte, Büyük Nefes’te de insan varmış ve kendini göstermiş; Anadolu’nun en güzel geleneksel davranışı “konukseverliği” ile. Ama en güzeli nefesini ortaya koyup, “Hazırdan bilesin, kusura kalmayasın” diyerek engin gönüllüğünü ortaya sermesidir. İşte o zaman sevdada da olsan, tek başına da olsan, insanlarla birlikte olmanın mutluluğunu yakalamışsın demektir…

Malatya Yorum Gazetesi…

About incedusunceler

SÜLEYMAN ÖZEROL Emekli Öğretmen-Gazeteci 1 Kasım 1953 tarihinde Malatya Hekimhan Ballıkaya (Mezirme) köyünde doğdu. Babası Hasan, annesi Zehra’dır. İlkokulu kendi köyünde okudu. Akçadağ İlköğretmen Okulunu 1972 yılında bitirdi, Urfa ve Malatya’da çeşitli okullarda görev yaptı, 1998’de emekli oldu, aynı yılın Haziran ayında Malatya Yorum Gazetesi yazı işleri müdürlüğünü yürütmeye ve anı, öykü, makale türü haftalık yazılar yazmaya başladı. İlkokul yıllarına dayanan şiir ile ilgisi öğretmen okulunda ve mesleğinin ilk yıllarında yoğunlaşmıştır. Resim yapar, bağlama çalar ve türkü söyler. Malatya’daki bazı radyo ve televizyonlarda programlara katıldı, programlar yaptı. Halk kültürü ve edebiyatı alanında yoğunlaşan uğraşılarını derleme, araştırma ve incelemelerle zenginleştirmeyi sürdürürken panel, konferans ve benzeri etkinliklere katılmaktadır. 1988 yılından itibaren de binlerce sayfayı bulan halk kültürü ile ilgili çalışmaları, makaleleri, ölçülü ve serbest şiirlerinden bazıları çeşitli gazete ve dergilerde, kitaplarda ve Internet sitelerinde yayınlanmaktadır. Çalışmaları kültürel derleme-araştırma ve incelemeleri Arguvan-Hekimhan yöreleri ağırlıklıdır. Malatya kültürüne ve toplumsal yaşamına katkılarından dolayı Malatya Gazeteciler Derneği (MAGDER) tarafından ödüllendirilen 14 kişiden biridir. (14 Mart 2004). Folklor Araştırmaları Kurumu tarafın-dan 2005 yılında Türk Folkloruna Hizmet Ödülü’ne layık görülmüştür (24 Aralık 2005-Ankara). Tamam Hanım ile evli olup Ozan (1975) Gül (1977) ve Yazar (1983) adlarında biri kız üç çocuk babasıdır. Derleme, araştırma, program çalışmalarını, Malatya Yorum gazetesi ve Arguvan Yolu dergisi yazı işleri müdürlüğünü sürdürmekte, 2001 yılından buyana kışları Ankara’da, yazları Malatya’da (Ballıkaya) oturmaktadır. Hakkında, Sultan Kılıç tarafından “Tek Kişilik Ordu” adlı ince-leme yazısı Arguvan Yolu dergisinde; Alpaslan Karabağ tarafından ozanlık geleneği ile ilgili yapılan çalışma "Sazın ve Sözün Sultanla-rı/Yaşayan Halk Şairleri-X" (Fatma Ahsen Turan-Ayşe Oğuzhan Börekçi) adlı kitapta yer aldı. Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, Geçmişten Günümüze Malatyalı Şairler, Hekimhan Şairleri gibi çeşitli kaynaklarda yaşamöyküsü ve çalışmalarından söz edilmiştir. Yayınlanmış Kitapları 1. Televizyonu Nasıl Buldum: Anı-Öykü, Malatya 1999 2. Arguvan Türküleri-Halkbilimsel Bir Araştırma Denemesi: Hüseyin Şahin ile birlikte-Derleme-İnceleme, İstanbul 2004 3. Dirençli Eğitimci Örgütçü Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu: H. Nedim Şahhüseyinoğlu’nun Yaşamöyküsü, Ankara 2009 4. Babamın Şiirleri: Hasan Özerol’un Şiirleri, Malatya 2009 5. Vayloğ Dede/Yaşamı ve Hakkındaki Anlatımlardan Bazıları: Ankara 2012 6. Hekimhanlı Ozan Kul Emici/Yaşamı Sanatı Şiirleri: Malatya 2013 7. Bir Deli Rüzgâr/Şemsi Belli İle İlgili Yazılar: Ankara 2015 8. Ah İle Âmânı Dağlara Saldık: Şiirler, Ankara 2015 9. Ters Site/Kalbi Sağda Atanlar: Sage Yayınları, Ankara 2016 10. Zülfukar Sezen/Yarım Yüzyılı Aşan Sanatından: Ankara 2016 10. Ters Site/Kalbi Sağda Atanlar: Ankara 2015 11. Zülfukar Sezen/Yarım Yüzyılı Aşan Sanatından: Ankara 2016 12. Babamın Askerlik Günlükleri: Ankara 2016 13. Gelmedin Leylim: Ankara 2017 14. Başkavak Köyü Derlemeleri-Araştırmaları 15. Başalanlı Fedakar Ana Sultan Yılmaz: Ankara 2017 16. Köy Enstitülü Emekli Öğretmen Mehmet Öztürk: Anlara 2017 Kitap Bütünlüğündeki Çalışmalarından Bazıları Bir Gün Uyandığında (Şiir), Yenilenen Köy Ballıkaya (Köy İnce-lemesi), Anıya Benzer (Anı-Deneme Notları), Âşık Yoksuli (Yaşamı-Sanatı), Merhaba Gülü (Metin Özer İle İlgili Yazılar), Ballıkaya Köyü ve Çevresinden Âşıklar-Şairler (Derleme), Hekimhan Müzik Kültürü, (İnceleme), Kömürhan Köprüsü Nereye Bakar? (Kültürel Yazılar), Radyo Fon Programlarım, Halk Ozanları Kültür Derneği Tarihçe Çalışması, Başkavak Köyü Derlemeleri, Gürgür Dede, Ballıkayalı Öğretmenler, Babamın Yazdıkları (Haan Özerol’un Anıları)…
Bu yazı Günlük-Deneme içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s